PREVENTIEMETHODIEKEN
VOOR MEER GEZONDHEID

Intermediairs uit het lager onderwijs aanzetten tot het uitwerken van een beleidsmatige aanpak rond alcohol als onderdeel van een gezondheidsbeleid op school.

‘Vlucht naar Avatar’ is een lessenpakket over gamen voor leerlingen van de derde graad lager onderwijs. Het vertrekt vanuit de positieve insteek dat gamen heel leerzaam en ontspannend kan zijn, maar geeft ook aandacht aan de kleine groep gamers bij wie het gamen kan ontsporen. Het omvat zes lessen en zet sterk in op activerende werkvormen.

VAD/De DrugLijn en Stichting tegen Kanker organiseren sinds 2017 de campagne ‘Tournée Minérale’. Daarmee roepen zij alle Belgen op om in februari - voor het eerst of opnieuw - een maand lang geen alcohol te drinken.

Sinds het schooljaar 2000-2001 organiseert VAD een leerlingenbevraging over alcohol en andere drugs bij jongeren in het secundair onderwijs. Werken aan een drugbeleid op school impliceert het doorvoeren van een verandering in de school. Of het nu gaat over het bijsturen van een bestaand beleid of de prille ontwikkeling van een drugbeleid, het gaat altijd om een complex proces. Wanneer de school een proces van verandering doorvoert, is het een absolute meerwaarde om de beginsituatie en de specifieke noden en behoeften van de school in kaart te brengen.

Dit kan door de leerlingen van de school te bevragen over middelengebruik binnen hun leefwereld (frequentie en hoeveelheid van gebruik, motieven, houding van vrienden, beschikbaarheid … ) en hun ervaringen met het huidige drugbeleid.

Alcohol drinken, blowen, gamen of gokken zijn een realiteit in de leefwereld van jongeren en bijgevolg ook thema’s waarover je als school goed nadenkt. Omgaan met een (kliek van) gebruikende leerling(en), vragen van verontruste ouders… het is niet evident. VAD ontwikkelde een aantal concrete materialen en de kadermethodiek Drugbeleid op School om je hierbij te ondersteunen. Ook voor het CLB ontwikkelde VAD een aanbod van begeleidingsmethodieken.

In 2018 schreef VAD een uitgebreid dossier rond het product cannabis. Vijf jaar later was het tijd om delen van dat dossier – specifiek rond cannabis als product – in een modern jasje, een infofiche, te steken. De infofiche werd ook geüpdatet met nieuwe informatie die de voorbije jaren relevant werd, bijvoorbeeld over het vapen van cannabis en over synthetische cannabisproducten. De infofiche geeft een antwoord op een aantal van de meest gestelde vragen rond het product cannabis.

Deze leidraad stelt een aangepaste aanpak voor om de vorming ‘Als Kleine Kinderen Groot Worden’ te geven aan Marokkaanse ouders. Het belangrijkste doel van deze vorming voor Marokkaanse ouders, is hen stimuleren om een gesprek over tabak, alcohol en drugs aan te gaan, met elkaar en met hun kind.

Gezonde Gasten is gericht op het opzetten van een integraal gezondheidsbeleid in jeugdhulporganisaties.
Er zijn specifieke materialen rond voeding, beweging en sedentair gedrag.
Rond tabak en mentaal welbevinden worden die nog gemaakt.
Het is een webpagina en kadermethodiek die jeugdhulp helpt om een gezondheidsbeleid (of specifiek beleid rond gezonde voeding, beweging of andere thema's) uit te werken.

Evaluatie dient als een rode draad doorheen het beleidsvormingsproces te lopen. Het is dus niet 'iets wat er achteraf nog even bijkomt'. Integendeel, het past binnen een planmatige aanpak, en is belangrijk binnen iedere fase.
De focus van deze evaluatiemethodiek ligt op procesevaluatie. De verschillende stappen die geëvalueerd dienen te worden zijn: het lokaal overleg, het lokale draagvlak, de lokale analyse(resultaten) en de genomen acties of geïmplementeerde interventies. De resultaten worden teruggekoppeld naar het lokaal overleg en opgenomen in het volgende beleidsplan.
ELAD bestaat uit richtvragen die voor iedere stap binnen het beleidsvormingsproces een indicatie geven of aan alle aspecten werd voldaan. Deze richtvragen zijn een combinatie van de elementen zoals beschreven in het stappenplan ‘Omdat iedereen erbij wint. Samen voor een lokaal alcohol- en drugbeleid’ en de COMIQS standaarden.

Hoe gaat men op school op de beste manier om met alcohol, illegale drugs, genotsmiddelen, psychoactieve medicatie, gokken en problematisch gamen? Een Drugbeleid op School (DOS) biedt een antwoord op deze vragen. Een school die kan terugvallen op een beleid, heeft het voordeel om in deze situaties snel gedragen beslissingen te kunnen nemen. Bovendien werkt men met een alcohol- en drugbeleid rond de VOET, en niet enkel met de pijler educatie, maar door te werken aan het geheel van een drugbeleid.

De DrugLijn is de publieksservice van VAD voor alle vragen over alcohol, illegale drugs, psychoactieve medicatie, gamen en gokken. Iedereen kan er terecht met informatievragen over drugs zelf, maar ook voor een eerste advies bij problemen, met vragen over hulpverlening en preventie, documentatiemateriaal enzovoort.

Campagne om de brede bevolking te informeren en sensibiliseren rond herkennen van signalen van zelfmoordgedachten en geestelijke gezondheidsproblemen.

Terreinwerkers van Sensoa verzorgen een zichtbare aanwezigheid op grootschalige LGBTQ-evenementen (prides in Brussel, Antwerpen,...) en doen promotionele activiteiten met preventiecampagnes in het LGBTQ-uitgaansleven. Ze ondersteunen outreach met Swab2know: mannen met homoseksuele contacten worden gerekruteerd in een online aanbod voor regelmatig testen op hiv, waarbij speekselstalen worden afgenomen die getest worden door het Instituut voor Tropische Geneeskunde.

Terreinwerk naar mensen met hiv richt zich vooral op de psychosociale ondersteuning van mensen met hiv. Weekends, persoonlijke gesprekken met een ervaringsdeskundige, ontmoetingsmomenten, workshops en informatieavonden voor mensen met hiv bieden een veilige omgeving om informatie op maat te krijgen en te bespreken, om verhalen te delen over het leven met hiv in al zijn facetten. Alle terreinwerk wordt ondersteund door een vrijwilligerswerking waarin vrijwilligers worden geselecteerd, opgeleid, bijgeschoold en opgevolgd.

Relationele en seksuele vorming geven is niet altijd even gemakkelijk. Gelukkig hoef je niet van nul te beginnen, en is er ondersteuning indien je deze nodig hebt. Sensoa biedt informatie over seksuele ontwikkeling, didactische tips, gratis les-/vormingsmaterialen, beleidstools, leerlijnen en vormingen aan, steeds gebaseerd op de recentste wetenschappelijke inzichten.

Seksuele gezondheid maak je proactief bespreekbaar met de Onder Vier Ogen methode.

Elke stap in de gespreksmethode geeft tips en voorbeelden uit de praktijk.
Onder Vier Ogen methode in 4 stappen:
1. Breng seksuele gezondheid zelf ter sprake
Leg uit waarom je dit ter sprake brengt en vraag toestemming.

2. Stimuleer de cliënt om zijn verhaal te vertellen
Laat de persoon aan het woord over de seksuele zorgen of vragen.

3. Vat samen wat de cliënt je vertelt
Vat samen op basis van het verhaal. Zo toon je dat je luistert en benadruk je wat belangrijk is.

4. Formuleer een aanbod
Doe een voorstel over hoe je hiermee verder gaat.

Een educatief pakket voor jongeren van 15 tot 18+ die op een risicovolle manier drinken of drugs gebruiken.Ongewild raken zij zo soms in risicovolle situaties verzeild. Hen helpen om op dat moment de meest verstandige keuze te maken is niet vanzelfsprekend. Met Friends & fun! laten we jongeren op een actieve manier nadenken en stimuleren we hen om bewuste - gezonde en veilige - keuzes te maken.

Het bestaat uit 5 sessies:

- Introductie,
- Uitgaan en keuzes maken,
- Uitgaan en middelengebruik,
- Middelengebruik en agressie,
- Middelengebruik en verkeer.

Je kan Friends & fun! gebruiken in het beroeps- en deeltijds onderwijs, leertijd en deeltijdse vorming, in het jeugdwerk voor jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties en in de jeugdhulpverlening.

Dit zijn de materialen voor de begeleider van een sportclub in het traject Sportivos Zilver. Ze zijn enkel te downloaden via de bijgevoegde link:

- De handleiding voor het startmoment
- De powerpoint voor het startmoment
- De handleiding voor evaluatiemomenten
- De handleiding voor de vorming ‘Alcohol- en drugcoach'
- De powerpointpresentatie voor de vorming ‘Alcohol- en drugcoach'
- De uitnodiging, het evaluatieformulier en het attest voor clubs die deelnemen aan de vorming

Daarnaast zijn er materialen voor de sportclubs zelf. Deze vind je bij de gerelateerde materialen via de link.

In de media verschijnen zoveel tegenstrijdige berichten dat je op den duur het bos door de bomen niet meer ziet. Daarom verzamelde Vlaams Instituut Gezond Leven alle huidige wetenschappelijke kennis over gezonde en milieuverantwoorde voeding – wat krijgt de voorkeur, wat beperk je beter – voor jou in de voedingsdriehoek. Eten volgens de voedingsdriehoek is niet alleen goed voor jezelf, maar ook voor de planeet! Gezond en milieuverantwoord eten gaan namelijk heel sterk hand in hand.

We willen richtlijnen geven die op lange termijn voor iedereen haalbaar zijn. En die ervoor zorgen dat er ook voor onze kinderen en kleinkinderen genoeg gezond voedsel is. Het resultaat is een realistisch en wetenschappelijk onderbouwd model dat rekening houdt met de actuele eetgewoonten in Vlaanderen.

Gezond leven? Beperk stilzitten en beweeg. In een gezonde bewegingsmix wissel je zitten, staan en bewegen af. Hoe je dat het best aanpakt, geeft de bewegingsdriehoek je heel helder weer.

Oog voor Lekkers zet in op groenten, fruit en/of melk op school. Samen met de mascottes slurp en slice ontdekken leerlingen verschillende soorten groenten en fruit en proeven ze van melk. Oog voor Lekkers vervangt vanaf schooljaar 2017-2018 het bekende Tutti Frutti en Melk op School. Dankzij Europese en Vlaamse subsidies en met steun van de groente-, de fruit- en de zuivelsector kunnen scholen gedurende 10 of 20 weken genieten van een financiële ondersteuning. De Vlaamse overheid wil namelijk de krachten bundelen en streeft naar leerlingen die ‘het maken van gezonde keuzes’ de normaalste zaak van de wereld vinden. Het principe is eenvoudig: op een vaste dag in de week eten de leerlingen samen een lekker stuk fruit/groente en/of drinken een glas melk als tussendoortje. De vaste fruit-/groentedag en/of melkdag vormt bovendien het aanknopingspunt voor een bredere werking rond gezonde voeding in de les en op school (in het kader van het gezondheidsbeleid).