PREVENTIEMETHODIEKEN
VOOR MEER GEZONDHEID

Deze methodiek omvat informatie en richtlijnen voor CLB-medewerkers, leden van schoolteams en iedereen die met kinderen of jongeren werkt (bv. jeugdbeweging, sportcoach) in verband met de preventie van eet- en gewichtsproblemen op school aan de hand van een stappenplan en ondersteuningsmateriaal. Het eerste werkboek werd in 2008 ontwikkeld. In 2018 zal de nieuwe versie verschijnen dat aan de hand van een stappenplan uitwerkt hoe preventie van eet- en gewichtsproblemen best aangepakt wordt. Dit stappenplan omvat de wetenschappelijke onderbouwing van de methodiek, maar biedt ook praktijkvoorbeelden om concreet mee aan de slag te gaan.

Bijhorend werd ook een lespakket uitgewerkt waarmee leerkrachten meteen aan de slag kunnen.

Eetexpert maakte, in samenwerking met een projectgroep van relevante experten, groeiwijzers (0 - 18j) voor alle zorgverstrekkers en preventiewerkers in verband met de normale ontwikkeling van eet- en beweeggedrag. Voor hulpverleners vormt dit een belangrijk kenniskader in het licht van een adequate vroegdetectie van eet- en gewichtsproblemen. In deze groeiwijzers wordt relevante informatie samengebracht over de normale groeistappen in het eet- en beweeggedrag van kinderen en jongeren. Denk bijvoorbeeld aan de smaakontwikkeling, veranderende voedingsvoorkeuren en portiegroottes, snackgedrag, ...
De groeiwijzer werd uitgebracht als boek en is ook digitaal te bekijken. Bijhorend is er een samenvattingsfiche ter beschikking. Er werd nadien ook een e-learning ontwikkeld.
Verder werden ook verschillende fiches ontwikkeld om de elementen van een gezonde leefstijl te ondersteunen.

Binnen deze methodiek kunnen artsen ondersteuningsmateriaal terugvinden om met eet- en gewichtsproblemen aan de slag te gaan. Het materiaal bestaat uit stappenplannen e-learnings, en biedt zowel basiskennis als meer gespecialiseerde informatie over vroegdetectie, vroeginterventie en behandeling, zowel voor kinderen als volwassenen.

Binnen deze methodiek kunnen diëtisten ondersteuningsmateriaal terugvinden om met eet- en gewichtsproblemen aan de slag te gaan. Het materiaal bestaat uit draaiboeken en e-learnings, en biedt zowel basiskennis als meer gespecialiseerde informatie over preventie, herkenning en behandeling, zowel voor kinderen als volwassenen.

Deze methodiek omvat aanbevelingen rond doordachte communicatie over gezonde leefstijl, eet- en gewichtsproblemen, lichaamsontevredenheid en hoe je stigmatisering bij obesitas kan vermijden. Deze zijn bedoeld voor journalisten, maar kunnen ook voor hulpverleners nuttig zijn.
Door de exponentiële toename van obesitas in België, worden steeds meer middelen ingezet in de preventie en behandeling ervan. Maar boodschappen die bedoeld zijn ter preventie of aanpak van obesitas, kunnen onbedoeld bijdragen tot een ongewenste preoccupatie met voeding, gewicht en lichaamsvormen. Onvoldoende doordachte anti-obesitas boodschappen kunnen een negatief lichaamsbeeld en ongezonde diëten aanwakkeren en daardoor het risico op eetstoornissen doen toenemen. Communicatie over voeding, beweging en gewicht moet daarom zorgvuldig gebeuren en boodschappen rond de preventie van eetstoornissen en obesitas moeten geïntegreerd toegepast worden.

Binnen deze methodiek kunnen psychologen ondersteuningsmateriaal terugvinden om met eet- en gewichtsproblemen aan de slag te gaan. Het materiaal bestaat uit draaiboeken en e-learnings, en biedt zowel basiskennis als meer gespecialiseerde informatie over preventie, herkenning en behandeling, zowel voor kinderen als volwassenen.

De standaard gehoor beschrijft richtlijnen en te volgen werkwijzen voor de screening naar neurosensorieel gehoorverlies bij schoolgaande kinderen en jongeren. Deze screening wordt uitgevoerd tijdens systematische contactmomenten die de CLB's aanbieden in het kader van hun werking binnen het begeleidingsdomein 'Preventieve Gezondheidszorg'. Meer concreet betreft het vier screeningsmomenten.

Bekendmaking van het nieuwe uitbetalingssysteem voor tabakologen.

In de leerlijn vind je per leeftijdsgroep terug over welke middelen je best werkt tijdens preventieve lessen, projectdagen, … Je vindt er ook in DO’s & DON’Ts terug welke aanpakken best werken, en welke niet. De leerlijn legt ook de link met de eindtermen, en geeft inspiratie voor hoe je die kunt bereiken.

Maar onthoud, één keer lesgeven heeft weinig effect. Leerlingen komen best meerdere keren met deze gezondheidsthema’s in contact tijdens hun schoolloopbaan. Met de leerlijn kan je met het hele schoolteam afstemmen welke leerinhouden in welk jaar, en in welk vak aan bod komen. Handig, toch?

PLAY is een educatief pakket ontwikkeld voor jongeren tussen 12 en 14 jaar. Het vertrekt vanuit de positieve insteek om jongeren inzicht te geven in hun eigen gamegedrag en dat van hun leeftijdsgenoten.

PLAY wil jongeren helpen om op een verantwoorde manier te gamen. Het wil hen tegelijkertijd aan het denken zetten over hun vrijetijdsinvulling en over mogelijke alternatieve activiteiten en hobby’s. Dit pakket is geschikt voor de eerste graad secundair onderwijs en de jeugdhulpverlening.

10.000 stappen is een project dat volwassenen wil aanzetten om een actieve leefstijl op te bouwen. Voor heel wat volwassenen is het immers niet vanzelfsprekend om regelmatig aan sport te doen. Nochtans hoef je helemaal niet te sporten om voldoende te bewegen.
Het ’10.000-stappenproject’ is kant-en-klaar en zowel gericht op het individu als op zijn werk- en woonomgeving. Omdat de omgeving een belangrijke invloed heeft op iemands beweeggedrag, zijn lokale besturen en bedrijven de geschikte partners om hun inwoners en werknemers te motiveren om meer te bewegen.

VAD komt tegemoet aan deze noden in volgende projecten:
- Voor de opvangcentra en lokale opvanginitiatieven voor asielzoekers werd een draaiboek om beleidsmatig te werken rond alcohol en drugs en een toolkit met educatieve en begeleidingsmethodieken uitgewerkt.
- In een ander project werkte VAD, in samenwerking met Vlaams Instituut Gezond Leven en zes pilootregio's, een aantal methodieken en materialen voor ECM-ouders uit. De focus van het project is het versterken van de opvoedingsvaardigheden die TAD-gebruik bij jongeren mee kunnen uitstellen of voorkomen.
- De RAR-methodiek is een draaiboek voor het uitvoeren van een lokale verkenning, en het opzetten van preventieve acties voor jongeren uit etnisch-culturele minderheden.

Mindfulness-based cognitieve training voor mensen met zelfmoordgedachten (MBCT-S) is een groepstraining gebaseerd op de reguliere op mindfulness gebaseerde cognitieve therapie, maar aangepast voor het omgaan met zelfmoordgedachten. Een belangrijk onderdeel vormt bijvoorbeeld het opmaken van een safety plan waarmee deelnemers stap voor stap geleerd wordt om een suïcidale crisis te herkennen en die crisis beter het hoofd te bieden. De focus tijdens de training ligt op het hier en nu zonder voortdurend te piekeren over het verleden of de toekomst. De training omvat 8 wekelijkse sessies van 2u (voor 6 à 10 deelnemers).

Toekomstgerichte Training is een groepstraining voor volwassenen met zelfmoordgedachten gebaseerd op technieken uit de cognitieve gedragstherapie, probleemoplossende therapie en positieve psychologie. De focus ligt op het denken in mogelijkheden, het leren een beeld te vormen van wat wél zou kunnen in de toekomst door het opstellen van kleine persoonlijke doelen. Deze training werd ontwikkeld aan de Vrije Universiteit Amsterdam en werd door VLESP aangepast voor gebruik in Vlaanderen. De training omvat 8 wekelijkse sessies van 2 uur (voor 6 à 10 deelnemers).

Het Sensoa Vlaggensysteem is een methodiek voor begeleiders van kinderen, jongeren en volwassen cliënten om seksueel gedrag bespreekbaar te maken, correct in te schatten en gepast te reageren. Aan de hand van 6 criteria kan je seksueel gedrag indelen in 4 categorieën van ernst, aangeduid met verschillende kleuren vlaggen. Bij elk type vlag krijg je een aangepaste reactie voorgesteld.
Met het Vlaggensysteem kan je:
- Seksueel gedrag van kinderen, jongeren en volwassenen objectief inschatten
- Seksueel gedrag bespreken met de betrokkenen en andere professionals
- Binnen je team tot een betere afstemming komen over de te volgen (pedagogische) lijn
- Als leidinggevende een visie en beleid uitwerken over seksuele gezondheid binnen je organisatie

Allesoverseks.be is de informatiesite van Sensoa.

Wedden op het WK. Een goed idee?
Tijdens grote sportevenementen piekt de reclame voor sportweddenschappen. Het WK voetbal is daarbij een absolute uitschieter met enorme pieken in de omzetcijfers. Sportweddenschappen zijn naast een plezierig tijdverdrijf, ook een vorm van kansspelen die kunnen leiden tot problematisch gokken. VAD, het Vlaams expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs, lanceerde daarom samen met De DrugLijn de preventiecampagne ‘Altijd prijs’.

De methodiek Zanzu bestaat uit de online tool Zanzu.be en een ondersteuningsaanbod voor intermediairs. Het doel is om de toegang van anderstalige nieuwkomers tot basisinformatie, counseling en vorming inzake seksuele gezondheid te verbeteren.
Intermediairs die werken met anderstalige nieuwkomers krijgen ondersteuning zodat ze kwaliteitsvolle counseling en vorming rond seksuele gezondheid kunnen aanbieden. De 14-talige website Zanzu.be staat daarbij centraal.
Met deze methodiek wil Sensoa de integratie van thema’s van seksuele gezondheid binnen settings die werken met anderstalige nieuwkomers bevorderen, waaronder de opvangstructuren voor asielzoekers en het Agentschap Inburgering en Integratie.

Hulpverleners kunnen deze map gebruiken met cliënten en hun naastbetrokkenen. Het materiaal geeft visuele handvatten om uit te leggen welke factoren leiden naar middelengebruik en problematisch gebruik. Het MMM-model (Mens-Middel-Milieu) is de rode draad doorheen het materiaal.

Leidraad voor hulpverleners en beleidsmedewerkers die hen adviseert en ondersteunt bij het ontwikkelen van een zorgnetwerk voor suïcidale personen.