PREVENTIEMETHODIEKEN
VOOR MEER GEZONDHEID

Dit dossier licht, op basis van de resultaten van een uitgebreide literatuurstudie, de relaties tussen middelengebruik en suïcide toe. De invloedsvariabelen in deze relatie kunnen in drie domeinen worden ingedeeld: persoonsgebonden, omgevingsgebonden en middelengebonden factoren. Daarnaast worden in het dossier praktijkrelevante handvatten aangereikt voor preventie, vroegdetectie en therapeutische behandeling. Een heel praktisch onderdeel is het Nederlandse protocol Suïcide in de verslavingszorg, dat integraal in het dossier is opgenomen. Tot slot wordt ook aan het preventieve belang van de nazorg de nodige aandacht besteed.

De wetenschappelijke literatuur over middelengebruik en verkeer. Het dossier bevat vijf hoofdstukken:
In hoofdstuk 1 en 2 beschrijven we de invloed van verschillende middelen (opgedeeld in alcohol, illegale drugs en psychoactieve medicatie) op de rijvaardigheid. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de invloed op de bestuurder en de invloed op ongevallen.
In hoofdstuk 3 bekijken we welke demografische en beïnvloedende factoren hierin een rol spelen.
In hoofdstuk 4 vind je informatie over de wetgeving omtrent rijden onder invloed, met inbegrip van procedures, strafbaarstelling en de controle op bestraffing.
Tot slot staan we in hoofdstuk 5 kort stil bij de rijgeschiktheid bij het gebruik van alcohol, andere drugs en psychoactieve medicatie.

Omwille van het snel veranderende karakter van Nieuwe Psychoactieve Stoffen (NPS) werd het na vijf jaar tijd om ook ons dossier een update te geven. Niet enkel het aanbod van psychoactieve stoffen verandert snel, maar ook de namen en definities voor deze stoffen zijn aan verandering onderhevig. Zo vind je in dit dossier de definities verbonden aan elke term en loodsen we je door de verschillende categorieën van NPS, vertellen we je waarom deze stoffen niet nieuw zijn en geven we je een update van de recent aangepaste regelgeving. Ook de handel in NPS en de risico’s die verbonden zijn aan NPS-gebruik komen aan bod. Ten slotte geeft dit dossier wat meer inzicht in het profiel van personen die NPS gebruiken en waarom zij nu net voor deze psychoactieve stoffen kiezen.

Dit preventiefilmpje over alcoholgebruik tijdens de zwangerschap spreekt zwangere vrouwen en hun omgeving rechtstreeks aan. De boodschap is “Zorg voor een mooie start, drink geen alcohol tijdens de zwangerschap.”

Een bekendmakingsaffiche voor De Druglijn, over alcohol. De affiche maakt deel uit van een reeks. Het concept houdt in dat de affiches vertrekken vanuit een veelgestelde vraag, en duidelijk maken dat het antwoord op deze en andere vragen bij De Druglijn gevonden kan worden.

Een bekendmakingsaffiche voor De Druglijn, over cannabis. De affiche maakt deel uit van een reeks. Het concept houdt in dat de affiches vertrekken vanuit een veelgestelde vraag, en duidelijk maken dat het antwoord op deze en andere vragen bij De Druglijn gevonden kan worden.

Een bekendmakingsaffiche voor De Druglijn, over gokken. De affiche maakt deel uit van een reeks. Het concept houdt in dat de affiches vertrekken vanuit een veelgestelde vraag, en duidelijk maken dat het antwoord op deze en andere vragen bij De Druglijn gevonden kan worden.

Een bekendmakingsaffiche voor De Druglijn, voor naasten van mensen die drugs gebruiken. De affiche maakt deel uit van een reeks. Het concept houdt in dat de affiches vertrekken vanuit een veelgestelde vraag, en duidelijk maken dat het antwoord op deze en andere vragen bij De Druglijn gevonden kan worden

Ontdek het antwoord op de vraag: “Lachgas is al na een paar minuten uitgewerkt. Waarom is het dan toch gevaarlijk?”

De Druglijn verwerkt en analyseert jaarlijks anonieme gegevens over de vragen die de lijn krijgt. Het resultaat lees je in het jaarverslag. De cijfers kunnen helpen om de eigen werking bij te sturen, maar ook om bepaalde knelpunten of evoluties te signaleren aan het preventiewerk, de hulpverlening of de overheid. Daarnaast leveren deze cijfers ook een uniek beeld van de vragen over drank, drugs, pillen en gokken die in Vlaanderen leven.

Drugrace is een interactief bordspel waarbij jongeren informatie krijgen over alcohol, drugs, gamen en gokken, leren omgaan met groepsdruk en situaties leren beoordelen. Het spel werkt zoveel mogelijk met beelden om tegemoet te komen aan de minder talige doelgroep.

Psycho-educatiefiches voor cliënten en naastbetrokkenen. Hulpverleners kunnen deze fiches gebruiken om visueel uit te leggen wat er in onze hersenen gebeurt wanneer we drugs gebruiken, en hoe gebruik de werking van onze hersenen op de langere termijn beïnvloedt.

In dit materiaal vind je een leidraad voor een alcohol- en drugbeleid in thuis- en gezinszorg, een fiche voor leidinggevenden en een fiche voor thuismedewerkers.

Problemen in jouw organisatie, bedrijf, school, vereniging of gemeente voorkomen en aanpakken met een eigen alcohol- en drugbeleid.

Sensibiliseringsfilmpje voor ouders, met de boodschap “-16 geen alcohol, -18 geen sterkedrank”. Het maakt deel uit van de campagne ‘Begin niet te vroeg’. De Belgische politie organiseerde in Gent een aantal bijzondere alcoholcontroles. Niet de bestuurders moesten blazen, maar hun kinderen! Waarom? Omdat het sinds 2009 voor -16-jarigen verboden is om alcohol te kopen.

Dit rapport formuleert een antwoord op volgende onderzoeksvragen: 1) Wat zijn alternatieve strategieën naar de doelgroep van veranderingsresistente drinkers? 2) Zijn er goede praktijkvoorbeelden gerealiseerd? 3) Wat zijn de knelpunten en noden in de huidige Vlaamse welzijns- en gezondheidzorg naar deze doelgroep? 4) Wat zijn concrete mogelijkheden voor een alternatieve strategie naar deze doelgroep in Vlaanderen? Het innoverend VAD-project “Een geïntegreerde aanpak naar veranderingsresistente drinkers” had als doel om zicht te krijgen op de knelpunten, noden en mogelijkheden in de huidige hulpverlening naar personen met een chronische alcoholverslaving, die veranderingsresistent zijn op vlak van hun gebruik. Dit rapport is het resultaat van het verkennend onderzoek in dit project.

Game(L)over is een online tool, gericht op jongeren die riskant of beginnend problematisch gamen, én hun ouders. We willen vroegtijdig interveniëren opdat het gedrag niet escaleert en gamen leuk kan blijven. Om dat doel te bereiken, is het zeer belangrijk ook de ouders te ondersteunen. Er bestaat ook een bekendmakingsflyer voor deze tool – kijk bij ‘Gerelateerde materialen’ om die te bestellen. Deze interactieve vroeginterventietool valt uiteen in een gamerzone en een ouderzone. De jongeren worden uitgedaagd stil te staan bij hun gamegedrag en de impact daarvan. Voor ouders is er een website met informatie en tips om het gesprek over gamen aan te gaan.

Gebruiksruimtes zijn een zinvolle aanvulling op het palet aan voorzieningen op vlak van drughulpverlening, ook in Vlaanderen. Het installeren van een gebruiksruimte mag zeker niet ten koste gaan van andere vormen van hulpverlening.

Deze infofiche geeft houvast bij het ontwikkelen van een middelenbeleid voor studenten in een hogeronderwijsinstelling. Het document belicht eerst de cruciale rol van hogeronderwijsinstellingen bij de preventie en aanpak van middelengerelateerde problemen bij de studenten. Daarna geeft het de onderwijsinstelling concrete handvatten om deze rol doeltreffend en duurzaam op te nemen.

Ook bij studenten blijven de meningen en verwachtingen van hun ouders een belangrijk referentiekader wanneer het gaat over het omgaan met alcohol en andere drugs. De Druglijn geeft ouders advies over hoe ze die rol kunnen opnemen, via de website Oudersvanstudenten.druglijn.be met veel filmpjes en interactieve tools. De filmpjes tonen getuigenissen van echte studenten en ouders. De interactieve tools zorgen ervoor dat het advies op maat is van de karakters en opvoedingsstijlen van de specifieke student en zijn of haar ouders.