PREVENTIEMETHODIEKEN
VOOR MEER GEZONDHEID

In deze aanbevelingen wordt aangegeven wat gezonde dranken en tussendoortjes zijn voor het basis- en secundair onderwijs. De fiches en bijhorende checklists kunnen jouw school ondersteunen bij het opstellen van een kwaliteitsvol beleid rond dranken en tussendoortjes op school. Ze bevatten concrete handvatten om stapsgewijs aan de slag te gaan. Verder vind je in de fiche rond water concrete tips om een aanbod van (gratis) water op school te installeren. In de fiche 'Naar een fruitaanbod op school' vind je tips over hoe je fruit stap voor stap populair(der) maakt op school. De fiche 'aanbodkanalen voor dranken en tussendoortjes' geeft je tips over waar je gezonde dranken en tussendoortjes best aanbiedt. De fiche helpt om knopen door te hakken en geeft tips hoe je gezonde alternatieven in de kijker zet. Je vindt alle documenten via onderstaande link.

Richtlijnen om scholen te ondersteunen bij de uitwerking van een gezonde en milieuverantwoorde (broodjes)lunch.

In veel scholen is het de gewoonte dat wanneer een leerling jarig is, hij/zij iets meebrengt om te trakteren bij zijn/haar klasgenoten. Ouders hebben vaak de gewoonte om dan eens cakejes, snoepjes, koekjes, … mee te geven en denken minder snel aan een gezonde traktatie zoals bv. een stuk fruit.

Horen energiedranken thuis in de school? In deze fiche vind je enkele tips over hoe je als school kan omgaan met het toenemend gebruik van energiedranken bij jongeren.

Website van het Expertisecentrum Val-en fractuurpreventie Vlaanderen

Het project ‘Snack & Chill’ wil (buiten)gewone secundaire scholen helpen om hun leerlingen in een gezellig kader gezonde snacks aan te bieden. Hoe? Met een ‘chill’ ingericht schoolwinkeltje, lekker fruit en dito groenten en een flinke portie leerlingenparticipatie.

Waarom roken jongeren? En wat als we die motieven eens kritisch onder de loep nemen, wat is er dan nog van aan? Dat is de focus van deze les.

Breid je les verder uit met de creatieve opdracht. Je daagt de leerlingen uit om op basis van de motieven nieuwe reclamebeelden voor een leven zonder sigaret te maken. Wie weet, halen wij er ook inspiratie uit voor de reclamecampagne van morgen?

Ter info: deze les is les 5 uit de lessenreeks Unplugged 1ste graad. De Sleutel ontwikkelde deze lessenreeks in samenwerking met zeven Europese partners in het project EU-DAP. Hetzelfde stellingenspel komt voor in de les 'Roken, mijn gedacht?!'. Voorkom dat één klas twee keer hetzelfde krijgt en stem vooraf af met collega’s.

Bruikbaar in de vakken: PO, expressie, godsdienst/zedenleer, PAV, leefsleutels, Nederlands …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Vroeger was de sigaret overal, in het straatbeeld, in de huiskamer en zelfs in de klas. Beelden die we ons vandaag nauwelijks nog kunnen voorstellen.

In deze les komen leerlingen meer te weten over de belangrijkste gebeurtenissen uit de geschiedenis op vlak van roken. Door zelf de feiten op te zoeken, krijgen ze meer inzicht in de grote mentaliteitsverandering die heeft plaatsgevonden. De onlinetijdlijn die het Huis Van Alijn maakte voor de expo 'Rook' biedt houvast!

Bruikbaar in de vakken: PAV, geschiedenis, MAVO, cultuurwetenschappen …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Het imago van de roker is doorheen de jaren veel veranderd. Waar roken vroeger ‘stoer’ en zelfs ‘sexy’ was, is roken tegenwoordig ‘stom’ en zelfs ‘marginaal’. Reclame – en het reclameverbod – vormde mee het imago van de roker.

In deze les leren leerlingen kritisch kijken naar reclamebeelden van vroeger en nu, zowel voor als tegen roken. Creatievelingen kunnen aan de slag gaan met een eigen reclameposter tegen roken.

Bruikbaar in de vakken: PAV, MAVO, geschiedenis, godsdienst/zedenleer, Nederlands, Frans, Engels, Duits, PO, artistieke vorming …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Wie haalt het meeste voordeel uit rokende jongeren? Dat is de tabaksindustrie. Als ze jongeren aan het roken krijgen, hebben ze consumenten voor het leven. De voorbije eeuw deden ze er dan ook alles aan om kinderen en jongeren hun rookwaar aan te prijzen. En vandaag schakelen ze nog een versnelling hoger. Met meer subtiele en sluwe manieren van beïnvloeding.

In deze les worden leerlingen bewust gemaakt van de truken van de tabaksindustrie. Zowel doorzichtige reclametruken van vroeger, als meer subtiele beïnvloedingsmethodes van vandaag, komen aan bod.

Bruikbaar in de vakken: PAV, MAVO, geschiedenis, godsdienst/zedenleer, Nederlands, Engels, handel, economie …

Dit leermiddel werk gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Bijleren over e-sigaretten met grappige YouTube-video’s in de lessen Frans of Engels? Het kan! Met deze les sla je twee vliegen in één klap. De leerlingen verbeteren hun woordenschat, kijk- en luistervaardigheid in het Frans en/of Engels. En terwijl leren ze bij over het fenomeen van vapen of e-sigaretten roken.

Bestaat jouw klas uit taalknobbels? Laat hen dan ook een opstel schrijven met argumenten waarom 'vapen helemaal niet zo gezond is'. Dit kan je doen in de taal naar keuze (Frans of Engels, maar zeker ook vakoverschrijdend, in een les Nederlands of Duits).

Bruikbaar in de vakken: Frans, Engels, PAV, Nederlands of Duits (vakoverschrijdend) …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Als je stopt met roken, moet je lijf afkicken. Je hebt lichamelijke ontwenningsverschijnselen, zoals slapeloosheid. Maar ook je kop moet afkicken van de gewoonte om te roken. En zelfs als gelegenheidsroker moet je een sterke wil hebben zodat je hersenen je niet om de tuin leiden.

Hoe herken je een lichamelijke en geestelijke rookverslaving (bij jezelf en anderen)? En hoe ga je er best mee om? Dat is het topic van deze les. De leerlingen zoeken het zelf uit en informeren elkaar (peer tutoring).

Deze les is perfect combineerbaar binnen één lessenreeks met de les ‘Van guilty pleasure tot verslaafd’ en de les ‘Ben ik een roker?’. Alle drie de lessen vullen elkaar mooi aan.

Bruikbaar in de vakken: biologie, natuurwetenschappen, PO, expressie, MAVO, PAV, Nederlands …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Iedereen trekt toch ooit wel eens aan een sigaretje? Bullshit. Vroeger misschien wel, maar anno 2019 rookt een meerderheid van de jongeren niet. En is die dat ook niet van plan.

Maar hoe sterk is het aantal rokers nu gewijzigd over de jaren heen? En wat is vandaag eigenlijk ‘normaal’? Over dit soort vragen buigen de leerlingen zich in deze les. Daarnaast staan ze ook stil bij de ‘gevolgen’ van een overschatting van het aantal rokers.

Als uitbreiding op de les, wordt een huiswerkopdracht voorzien. Het doel: in gesprek gaan met de ouder of voogd. En reflecteren over roken vandaag en vroeger.

Bruikbaar in de vakken: wiskunde, Nederlands, zedenleer/godsdienst, PAV, MAVO, geschiedenis …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

De uitspraak "Ik heb stress, ik ga eentje opsteken" zal je ooit wel al eens gehoord hebben. Maar roken helpt niet tegen de stress. Integendeel, je krijgt er net meer stress van!

In deze les leren de leerlingen beter omgaan met stress. Ze leren op een gezonde manier ontspannen en leren dat roken geen goede manier is om met stress om te gaan. Als kers op de taart laat je de leerlingen tips uitwisselen om om te gaan met stress. Werkt zeker en vast ook groepsbindend!

Bruikbaar in de vakken: PAV, MAVO, gedragswetenschappen, verzorging, biologie, natuurwetenschappen, godsdienst/zedenleer, Engels (video) …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Roken is verslavend. Dat weet iedereen. Maar hoe verslavend? En wanneer wordt die slechte gewoonte een verslaving? Dat komen je leerlingen te weten in deze les.

Deze les is perfect combineerbaar binnen één lessenreeks met de les ‘Geestelijk vs. lichamelijk verslaafd’ en de les ‘Ben ik een roker?’ De drie lessen vullen elkaar mooi aan.

Bruikbaar in de vakken: menswetenschappen, biologie, natuurwetenschappen, PAV, MAVO, godsdienst/zedenleer …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

In deze les staat uitwisseling centraal. Leerlingen leren elkaars mening over en ervaring met roken kennen. Nadien neem je onder de loep of die meningen gebaseerd zijn op feit of fabel (=bullshit). Foute opvattingen over de zes bullshit-stellingen, die je ook ziet op de posters, worden rechtgezet.

Ben jij met de klas naar het theaterstuk ‘Gesmoor’ geweest? Dan kan je zeker en vast ook met deze lesvoorbereiding aan de slag. De link naar de voorstelling wordt duidelijk gemaakt.

Bruikbaar in de vakken: godsdienst/zedenleer, Nederlands, PAV, MAVO, (Engels, Frans, Duits) …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Tijdens het pilootproject van 'Bullshit Free Generation' (tabakspreventie in het secundair onderwijs) werden de lesmaterialen en het project voor het eerst uitgetest. In deze documenten lees je hoe je concullega's de tabakspreventielessen aanpakten. Neem een kijkje en laat je inspireren door hun aanpak!

Vapen, het is een opkomend fenomeen. En net dat maakt het aantrekkelijk voor jongeren. Maar wat weten we er nu eigenlijk over? Moeten we het toejuichen of is voorzichtigheid nodig? Wat verdoezelen de fruitsmaakjes van de e-liquids? En zijn de tabaksgiganten bang van de opkomst van e-sigaretten of juichen ze het net toe?

Stap voor stap komen leerlingen de antwoorden te weten. Ze zoeken zelf informatie op en/of lezen het in de krant. Stel hun kennis op de proef door een rollenspel in de fictieve ‘vapeshop’.

Bruikbaar in de vakken: Nederlands, PAV, MAVO …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Eén pakje kost ongeveer 6 euro. Niet zo duur eigenlijk ... Maar wat als je nu eens één jaar lang een pakje per dag rookt? Hoeveel geld ben je dan kwijt?

Sla je leerlingen met verstomming door het hen zelf te laten berekenen. En nadien te laten nadenken over wat ze zouden kunnen kopen voor dat geld. Weinig input uit de klas? Het kwartetspel zet hen op weg met toffe voorbeelden zoals een festivalticket, reis, brommer of floatie.

Slaat het onderwerp enorm aan? Laat de leerlingen nog een extra creatieve huiswerkopdracht doen. En breng ook daar de tongen aan het rollen.

Bruikbaar in de vakken: wiskunde, economie, SEI, PAV MAVO, Nederlands …

Dit leermiddel werd gemaakt in kader van het scholenproject 'Bullshit Free Generation': meer info: www.bullshitfree.be.
(update 08/2019)

Wil je je leerlingen bewust maken van de financiële voordelen van niet-roken? Ga dan aan de slag met dit kwartetspel. Al spelende leren de leerlingen hoeveel geld ze uitsparen door niet te roken. En wat ze daarvoor in ruil kunnen kopen of doen (zoals op reis gaan of een eigen brommer kopen).

Het spel is meest geschikt voor leerlingen van 12-16 jaar.

Knip de downloadbare spelkaarten uit of ontleen het bij het kwartetspel bij het Logo in jouw buurt. In de kant-en-klare les ‘Roken, watkostda?’ vind je uitbreidingen op dit thema.

(update en uitbreiding 08/2019)